Logo Academie voor gedragsverandering

13. De kracht van het winnaarseffect

Iedereen kent het euforische gevoel van winnen. Of dat nu bij het Nederlandse vrouwenvoetbalelftal is tijdens het EK in eigen land of zelf aan het langste eind trekken bij een potje rummikub. Winnen smaakt haast altijd naar meer. Een onverzadigbare behoefte. Een soort van honingpot waar je, net als Winnie the Poeh, uit wilt blijven drinken. Winnen magnetiseert. Mensen bewegen het liefst naar winnaars toe en zelden naar verliezers. Het verhoogt de status.

Bij winnen gebeurt er iets bijzonders. Zonder dat je het doorhebt, nemen hormonen als dopamine en oxytocine het over in jouw hersenen waardoor je meer zelfvertrouwen hebt en je ook zelfverzekerder gaat gedragen. Wat weer de volgende overwinning dichterbij brengt. Kortom, winnen kent vele voordelen.
Verliezen doet daarentegen pijn, voelt vervelend, roept gevoelens op van schaamte en schuld en dat wil je het liefst vermijden en er niet meer aan herinnerd worden. In de hersenen komt bij verlies het stresshormoon cortisol vrij waardoor je jezelf verkrampt gaat gedragen. Negatieve gedachten overheersen vervolgens. En daarmee besmet je onbewust jouw omgeving. Waardoor de sfeer minder positief wordt. Kortom, verliezen kent vele nadelen.

Bij gedragsverandering maak je daarom graag gebruik van de kracht van het winnaarseffect. Zorg ervoor dat mensen successen ervaren en geen mislukkingen. Zoals bijvoorbeeld deze organisatie deed:

Al enkele jaren was de puf eruit, veel initiatieven waren voortijdig gestorven. Het tegengestelde van het winnaarseffect had zijn impact gehad. Het bedrijf zat in een neerwaartse spiraal. Velen geloofden er niet meer in dat het nog goed zou komen. De laatste twee jaar schreef deze organisatie rode cijfers. Een faillissement dreigde.
Enkele leveranciers zagen die bui ook hangen. Zij benaderden de organisatie met het voorstel om samen te werken aan vernieuwing. De leiding greep deze kans met beide handen aan. Enkele medewerkers werden gevraagd voor een ‘samenwerkingsgroep’. Zij kregen binnen enkele strakke kaders de ruimte om te ontdekken en experimenteren welke nieuwe producten de organisatie zou kunnen aanbieden. Na enkele bijeenkomsten werd een eerste prototype van een nieuw product ontwikkeld. Een maand later presenteerde men dit op een beurs. Uiteraard was er twijfel, ‘zou dit nieuwe product aanslaan?’.
En wat gebeurde er? Er was een enorme belangstelling en veel interesse voor het nieuwe product. Sommige bezoekers plaatsen gelijk een bestelling. Hier had men op zitten wachten! Dit succes gaf een enorme swung aan de samenwerking. Blijkbaar was men in staat om samen te innoveren. Al snel ontwikkelde de samenwerkingsgroep aanvullende producten en toen klanten ook daarop enthousiast reageerden, steeg het vertrouwen. Dankzij het winnaarseffect!
Ook intern wierp dit succes zijn vruchten af. De medewerkers ‘besmetten’ in de organisatie anderen met de wetenschap dat er meer mogelijk was dan men aanvankelijk dacht. Her en der in de organisatie ontstonden nieuwe initiatieven, waarbij de medewerkers uit het samenwerkingsgroepje ondersteunden. Enkele maanden na de start van het samenwerkingstraject was de sfeer in de gehele organisatie 100% gedraaid.

En deed iedereen even enthousiast mee?
Nee, gelukkig niet, want enkele kritische medewerkers houden de organisatie juist scherp. Door ook hun geluid een plek te geven, te honoreren en productief te maken merken zij dat ook hun inbreng van waarde is, waardoor ook bij hen het winnaarseffect een rol gaat spelen!

Boek: Beweging in Gedrag
Opleidingen: Gedragsbeïnvloeding door communicatie en Gedragsverandering in organisaties.

Eerdere blogs:

12. De kracht van de territoriumbewaker

11. De kracht van identificatie

10. De kracht van insluiten

9. De ander bepaalt

8. Van extrinsieke naar intrinsieke motivatie

7. Hoe en waar begin je met gedragsverandering

6. Identificatie en beïnvloeding

5. Versnellers en vertragers van gedragsverandering

4. Waarom cognitieve informatie zelden tot gedragsverandering leidt

3. Samenwerken en gedrag

2. Gedragsverandering begint bij gedrag

1. Papier of praktijk

naam  
e-mail*  
tel.nr  
onderwerp  
bericht  
antispam   (vul hier 'ja' in)
   

Deze website is gemaakt met de Websitemachine.nl