Logo Academie voor gedragsverandering

5. Versnellers en vertragers van gedragsverandering

Afgelopen week was ik bij een bijeenkomst met het middenkader van een organisatie in de zorg. Er verandert veel. Dat is al enige jaren gaande en zal waarschijnlijk nog een tijdje voortduren.
De medewerkers in de teams moeten anders gaan werken; meer zorg organiseren met en voor de cliënten –het liefst samen met het thuisfront van de cliënt- en minder zelf de zorg bieden.
Het gaat moeizaam. Medewerkers luisteren niet altijd even goed, sommigen komen niet opdagen bij bijeenkomsten, het zijn altijd dezelfde medewerkers die actief en betrokken zijn, en zo passeren allerlei dagelijkse irritaties de revue.
Vol verwachting kijkt men mij aan. Of ik aan hen nu eindelijk het toverstokje kan geven zodat zij in één keer het gedrag van hun medewerkers kunnen omtoveren.

Ik heb slecht nieuws en ik heb goed nieuws: Het toverstokje bestaat niet en wel. Niet in de zin dat er één uniforme overkoepelde werkwijze bestaat voor gedragsverandering. Wel doordat er versnellers en vertragers bestaan die, geïntegreerd met de situatie tot hele mooie resultaten leiden.
Vertragers en versnellers zijn natuurlijk elkaars spiegelbeeld. Meer van het één leidt tot minder van het ander. Welke versnellers en vertragers komen wij tegen in onze praktijk?

Versnellers van gedragsverandering zijn:
- Autonomie en eigen meesterschap mogen tonen
De medewerker ontdekt dan dat hij ertoe doet en dat hij vanuit zijn kundigheid kan bijdragen. Zijn eigenwaarde en zelfvertrouwen groeien.
- Bevestiging door sociale omgeving
Anderen in de nabijheid beamen wat de persoon zelf ook ervaart en vindt. Onderschat deze kracht niet. Juist het informele gesprek tussen medewerkers vormt de basis voor hun opstelling!
- Eigen praktijk vormt uitgangspunt en niet beleidsdoelen!
Iedere mens kent maar één perspectief en dat is het zijne/hare. Hoe sterker de gedragsverandering begint bij die werkelijkheid, hoe herkenbaarder, hoe vertrouwder en hoe krachtiger daardoor het resultaat.
- Tijd en ruimte krijgen om te ontdekken en eigen maken
Vandaag bedacht, over enkele maanden een vertrouwd patroon. Grote stappen, snel thuis voorkomt eigenaarschap. Daarnaast moeten medewerkers voelen en ervaren dat er ruimte bestaat om het nieuwe gedrag te mogen ontdekken. Het liefst in samenspraak met hun sociale nabijen!
- Steunen op sterke schouders
Ontdekken gaat gepaard met onzekerheid. Loslaten en vertrouwen op eigen kracht werkt, mits men kan terugvallen op vertrouwde schouders. Van bijvoorbeeld de leidinggevende.
- Klein beginnen (pilots), ervaring opdoen en bijsturen
Grootse veranderingen zijn tekentafelveranderingen. Start klein, ontdek wat werkt en laat die eersten vervolgens de anderen besmetten.
- Rolhelderheid en rolvastheid
Bepaal gezamenlijk de verantwoordelijkheden en hoe je met elkaar optrekt. Maak waar wat je dan afspreekt.

Vertragers van gedragsverandering:
- Dominantie en overheersing
Medewerkers onderdanig maken door het accent te leggen op  ‘wie is hier de baas?’. Ook hen op het matje roepen, stimuleert tot wat sommigen noemen de ‘ondergrondse sabotage’.
- Ambivalentie
Verschillende boodschappen doen de ronde. Dit werkt verlammend. Het geeft medewerkers geen houvast, dus creëren zij die zelf.
- Het verkeerde belonen
Dit luistert heel nauw. Iemand niet aanspreken of zijn gedrag of het een keer door de ogen zien, ‘beloont’ het verkeerde gedrag. Zorg dat je het goede beloont en niet het verkeerde. Bij een organisatie, die werkte aan meer vertrouwen, bracht iemand iets in en hij werd vervolgens weggezet door een ander. Niemand van de andere aanwezigen greep in. Gevolg is dat deze personen aan elkaar de boodschap geven ‘steek vooral niet je nek uit’, en weer is het vertrouwen een beetje om zeep geholpen.

Het spreekt voor zich dat voorgaande lijst niet compleet is en dat succesvolle gedragsverandering gebaat is bij een mix van meerdere versnellers en zo min mogelijk vertragers.

naam  
e-mail*  
tel.nr  
onderwerp  
bericht  
antispam   (vul hier 'ja' in)
   

Deze website is gemaakt met de Websitemachine.nl