Logo Academie voor gedragsverandering

8. Van extrinsieke naar intrinsieke motivatie

Discussie aan de eettafel met mijn oudste dochter. Kan extrinsieke motivatie overgaan in intrinsieke? Deze vraag leidde tot een boeiende maaltijd. Extrinsieke motivatie komt van buiten de mens, het is niet van hemzelf. De ander beloont, bestraft, stimuleert, enthousiasmeert en zorgt daarmee dat de mens in beweging komt; een vorm van externe dwang. Tegelijkertijd weten we dat de beste beweegreden voor een mens om te veranderen zijn eigen motivatie is; een vorm van interne drang.

Intrinsieke motivatie bestaat uit drie factoren:

Autonomie houdt in dat de persoon het gevoel/de ervaring heeft dat hij zelf mag beslissen wat en hoe hij zaken aanpakt, zonder bemoeizucht of opdracht van derden.
Vakmanschap betekent dat de persoon zijn deskundigheid mag en kan etaleren.
Zingeving is de bijdrage die mensen willen leveren. Zij willen ’s avonds bij hun thuiskomst kunnen vertellen waar zij aan bijgedragen hebben. Zij willen ertoe doen.
Extrinsieke motivatie conflicteert met alle drie. Het betreedt de autonomie van mensen –bemoeizucht-; het bepaalt of en welk deel van het vakmanschap men mag etaleren en het is vaak onduidelijk waar je dan aan hebt bijgedragen.

Gedragsverandering slaagt wanneer de veranderaar zijn extrinsieke motivatie weet over te geven aan de mensen zelf, zodat die uit zichzelf veranderen; dus van extrinsiek naar intrinsiek.
Terug naar de vraag van mijn dochter, kan het? Ik denk en weet uit eigen ervaring van wel. Mijn onderbouwing is de volgende:
Menselijk gedrag is patroonmatig. Door de vertrouwdheid voelt het als normaal. Verandering daarvan geschiedt veelal van buitenaf. Of men ziet ander gedrag, vindt dat aantrekkelijk en gaat dat imiteren. Door veel oefenen en uitproberen gaat dergelijk gedrag gaandeweg over in ‘eigen’ gedrag.

Vaak echter zijn het anderen die vertellen: ’Doe het eens anders’, met allerlei goedbedoelde argumenten erbij (je blijft gezond, je bent minder moe, je hebt meer plezier, etc.). Dan zijn hun aanmoedigingen, de externe dwang. In het begin voelt dat onwennig, vreemd, niet normaal. Door uitproberen ontdekken mensen of het wel of niet bij hen past. Als ook hun nabije sociale omgeving dat gedrag vertoont of op zijn minst het niet afkeurt, wordt het gaandeweg ‘eigen’ en na verloop van tijd weet men niet anders, dit is dan normaal, dit hoort bij mij, dit wil ik. Waarmee extrinsiek is overgegaan in intrinsiek. Het kan dus, op papier.

En in de praktijk? Mijn ervaring is dat het daar ook kan. Lukt dit, dan is het de krachtigste en meest beklijvende vorm van gedragsverandering. Enkele factoren bepalen het succes hiervan:

  1. Laat mensen hun eigen vakmanschap inzetten.
  2. Geef autonomie aan de mensen om zelf te ontdekken wat het nieuwe gedrag inhoudt.
  3. Zorg dat mensen het nieuwe gedrag als betekenisvol zien.

Kortom, extrinsiek gaat over in intrinsiek wanneer je in het veranderingsproces gebruik maakt van de drie factoren van intrinsieke motivatie. Logisch toch.En mijn dochter, die is bijna overtuigd. Mijn verklaring kwam voor haar tenslotte ook van buiten!

naam  
e-mail*  
tel.nr  
onderwerp  
bericht  
antispam   (vul hier 'ja' in)
   

Deze website is gemaakt met de Websitemachine.nl